Taal- en teksthygiëne – Aflevering 2: Vlaamse klassiekers

Taaldraakjes waarvan ik te gemakkelijk aanneem dat ze nu écht wel uitgestorven zijn. De praktijk bewees vorige week weer het tegendeel.

Mogelijks – Algemeen Nederlands is mogelijk.

Je kan nooit teveel praktijk krijgen. - Maar wel te veel teveel.  ‘Teveel’ is een zelfstandig naamwoord. In dit geval is zoiets heel eenvoudig te herkennen: staat er een lidwoord voor? Nee? Van elkaar schrijven dus.

Na mijn studies vond ik snel werk. – Hier is het ‘studie’ of ‘opleiding’. ‘Studies‘ bestaat ook, maar niet in de betekenis van opleiding.

De optiek in je buurdorp – De optieker hebben we gelukkig al achter ons gelaten, maar de weg naar de opticien of de optiekzaak is lang, zeker als die in je buurdorp gevestigd is.

De meeste zijn aan de slag bij een opticien. - De meesten zijn aan de slag bij een opticien.  

Dat was het onderwerp van Sofie haar eindwerk. - Sofies eindwerk of het eindwerk van Sofie

Als ik ’s morgens toekom, verwelkomen ze me enthousiast. - Als ik ’s morgens aankom, binnenkom, arriveer… ‘Toekomen’ betekent: genoeg hebben.

Marijke nam een valse start maar zit nu weer in de juiste baan. - Helaas, het ging niet over een job, anders had ik het misschien nog door de vingers willen zien. Nu zie ik Marijke echter liever op het juiste spoor.

Toen mijn voorganger op pensioen ging… - Wij hopen ooit met pensioen te kunnen, mogen, gaan, zijn.

Ik werk bij een mutualiteit. - Algemeen Nederlands is ziekenfonds.

Ik vertel ook waar ze best aankloppen voor tussenkomsten. - Als de betekenis overeenkomt met ‘tussenbeide komen’ is ‘tussenkomst’ correct. In heel veel andere gevallen – zoals in de betekenis van ‘financiële steun’ – niet.

Ik vond het erg om te buizen omwille van een ziekte. - In algemeen Nederlands drukt omwille van een doel uit. Het is niet duidelijk of het ook (enkel Belgische) standaardtaal is, als het gebruikt wordt om een reden uit te drukken. Waarom dan niet meteen de voorkeur geven aan eenvoudige voorzetsels zoals: wegens, vanwege, om, door?

Volgende keer: Aflevering 3: Instinkers

Taal- en teksthygiëne – Aflevering 1: Spelling

Ik lees 22 korte interviews na. Ze zijn geproduceerd voor een zeer redelijke prijs, dus koester ik geen hooggespannen verwachtingen. Maar enige taalhygiëne verwacht ik wel van wie tegen betaling teksten produceert – welke prijs die ook hanteert. De slordigheden stapelen zich echter op. Eén ding moet ik de schrijver nageven: hij is zeer consequent in zijn taal- en spelfouten. Een kleine bloemlezing in vijf afleveringen en een stokpaardje.

Aflevering 1: Spelling

Moeilijk? Daarover discussieer ik niet meer. Wel een tip: het Groene Boekje online – helemaal gratis en voor niks. Ik gebruik het vrijwel dagelijks.

aso, tso, bso, buso, dso - Vergeet die hoofdletters. U schrijft toch ook algemeen secundair onderwijs, technisch secundair onderwijs…

Preventie-adviseur, crea-stage, communicatie-afdeling -  Preventieadviseur, creastage, communicatieafdeling. Hier is nergens sprake van klinkerbotsing, dus we schrijven de woorden van de samenstelling aan elkaar.

Malawi is één van de armste landen ter wereld. – Een van mijn meest voorkomende correcties. U kunt de combinatie ‘een van de ‘ niet fout lezen, ook niet zonder de accenten.

Volgende keer: Aflevering 2: Vlaamse klassiekers

Achterwerk

Deze week viel mijn oog op een advertentie van Syntra om leercontracten te promoten. Slogan: “Nooit zoeken achter-werk”. Op de bijhorende foto een kont in jeans – voor het geval u de woordspeling niet meteen zou zien, allicht.

Ergernis. Hebben we in Vlaanderen echt krom Nederlands nodig om de aandacht te trekken? Of gaat Syntra ervan uit dat de doelgroep enkel krom Nederlands spreekt en het beste in die eigen kromme taal benaderd wordt? Is “Respect!” dan alweer uit? Ik bevind me al een tijdje aan de verkeerde kant van de dertig, dus het is mogelijk dat ik achterop loop.

En wat heeft een kont in godsnaam met een opleiding of werk te maken? Een blik op de website is leerzaam. Het leercontract is natuurlijk geknipt voor jongeren die geen “zittend gat” hebben.  (Ook geen zuiver Nederlands, maar wel mooi Vlaams. Ik ben geen taalpurist en spreek graag dialect – alleen vind ik dat een lokale aangelegenheid.)

Maar goed, dat “zittend gat” dus. Als men ervan uitgaat dat de doelgroep krom Nederlands spreekt, dan betwijfel ik of ze het verband tussen het campagnebeeld en het gebrek aan een “zittend gat” zal zien.

Viggo Mortensen in de saune

Ach, de verkeerde kant van de dertig. Dat verklaart een en ander. En een fraaie kont blijft een aandachtstrekker van formaat, of u dat nu leuk vindt of niet. Gisteren nog kon ik het zelf constateren.

Kent u Eastern Promises van David Cronenberg? De titel van de film zei me niks meer toen mijn partner ermee thuis kwam. Maar een prent met Viggo Mortensen, daar heb ik geen bezwaar tegen.

Het zag er wel een beetje akelig uit. Russische maffia. Ik ben geen fan van gewelddadige of bloederige films. Wanneer de actie of de horror me te ver gaan, duik ik gezwind in een boek of kruip ik achter de naaimachine. Pas als de regisseur me al eerder plat gekregen heeft, blijf ik bewust zitten voor een harde prent. Bij Cronenberg ben ik bereid om te balanceren tussen fascinatie en onbehagen.

Vandaag ben ik blij toe. Ruim halverwege de film vroeg mijn vriend plots: “Waar blijft die scene in de sauna toch?” Toen ging er me een licht op. Ik had toch wel eens iets over deze film over gelezen. De scene in de sauna heb ik met wijd open ogen uitgekeken.

Ik ben er nog altijd wat ondersteboven van. Alleen weet ik niet of dat door Viggo Mortensen kwam (Zo’n saunahanddoekje bent u uiteraard meteen kwijt wanneer u twee met messen gewapende zware jongens moet aanpakken.) of door het feit dat ik toch ook heb zitten kijken naar iets dat ik eigenlijk niet wil zien.

Knap werk van Cronenberg? Of gewoon het bewijs dat u met (echt fraai) bloot zelfs de aandacht van een heel nuchtere tante kunt vasthouden?

Eén ding weet ik zeker: ik zal de komende dagen nog wel eens aan Viggo denken.